Clearance - فاصله عایقی
- تعریف کوتاه فنی
- Clearance کوتاه‌ترین فاصله مستقیم از میان هوا بین دو هادی با پتانسیل الکتریکی متفاوت است. در طراحی PCB، این فاصله معمولاً بین دو Track، Pad، Via، Plane یا هر دو ناحیه رسانای مجاور بررسی می‌شود.
- معادل فارسی
- کلیرنس، فاصله الکتریکی، فاصله هوایی، فاصله عایقی
- نام‌های دیگر
- Electrical Clearance، Air Clearance، Clearance Distance
Clearance با Creepage متفاوت است؛ در Creepage فاصله روی سطح عایق PCB اندازه‌گیری می‌شود، اما Clearance فاصله مستقیم بین دو هادی است.
کاربرد
Clearance برای جلوگیری از موارد زیر اهمیت دارد:
- اتصال کوتاه
- جرقه الکتریکی (Arcing)
- شکست عایقی
- نشت جریان
- مشکلات ایمنی در مدارهای ولتاژ بالا
در مدارهای Low-Voltage نیز Clearance برای جلوگیری از اتصال ناخواسته بین Netهای مختلف ضروری است.
مثال واقعی
فرض کنید یک Track مربوط به 230VAC در کنار یک Track مربوط به بخش ولتاژ پایین قرار دارد. نمی‌توان این دو مسیر را مانند دو سیگنال معمولی بسیار نزدیک به هم طراحی کرد و باید فاصله مناسب بین آنها رعایت شود.
مقدار Clearance به عواملی مانند ولتاژ کاری، ولتاژ گذرا، محیط کاری و الزامات استاندارد بستگی دارد.
نکته طراحی PCB
در نرم‌افزارهای طراحی PCB، کلیرنس معمولاً به‌صورت یک Design Rule تعریف می‌شود؛ مثلا High Voltage Net و Low Voltage Net باید فاصله بیشتری نسبت به دو Net معمولی داشته باشد.
همچنین در طراحی PCB نباید فقط فاصله Track-to-Track را بررسی کرد؛ فاصله بین Pad، Via، پولیگان و سایر نواحی مسی نیز باید کنترل شود.
در مدارهای ولتاژ بالا، Clearance را نباید با یک مقدار ثابت و عمومی تعیین کرد؛ مقدار مناسب باید بر اساس استاندارد محصول و شرایط کاری تعیین شود.
اصطلاحات مرتبط
- Creepage - فاصله خزشی
- Electrical Clearance - فاصله الکتریکی
- Air Clearance - فاصله هوایی
- Insulation - عایق‌کاری
- Isolation - ایزولاسیون
- Working Voltage - ولتاژ کاری
- Breakdown Voltage - ولتاژ شکست
- Arc - جرقه الکتریکی
- Track-to-Track Clearance - فاصله بین ترک ها
- Pad Clearance - فاصله Pad
- Via Clearance - فاصله Via
- Copper Pour Clearance - فاصله ناحیه مسی