Electrical Resistance - مقاومت الکتریکی

مقاومت با نماد R و واحد اهم (Ω) بیان می‌شود و طبق قانون اهم رابطه زیر بین ولتاژ، جریان و مقاومت برقرار است:

I = V/R

کاربرد

مقاومت‌ها در مدارهای الکترونیکی برای محدودکردن جریان، تقسیم ولتاژ، تنظیم بایاس، Pull-up/Pull-down، فیدبک و ایجاد بار الکتریکی استفاده می‌شوند.

مثال واقعی

در مدار یک LED، یک مقاومت سری با LED قرار می‌گیرد تا جریان عبوری از LED محدود شود و از آسیب‌دیدن آن جلوگیری کند.

مثلاً اگر LED با ولتاژ حدود 2V از منبع 5V تغذیه شود، یک مقاومت سری می‌تواند جریان LED را در محدوده مناسب محدود کند.

نکته طراحی PCB

در طراحی PCB باید علاوه بر مقدار مقاومت، توان نامی، ابعاد فیزیکی، نوع پکیج و فاصله مناسب از سایر قطعات در نظر گرفته شود.

در مقاومت‌های توان بالا، عرض مسیر مسی و دفع حرارت نیز اهمیت پیدا می‌کند. همچنین در مدارهای حساس، مقدار مقاومت و تلرانس آن می‌تواند روی دقت عملکرد مدار تأثیر مستقیم داشته باشد.

اصطلاحات مرتبط

• Resistor - مقاومت
• Resistance (R) - مقاومت الکتریکی
• Ohm (Ω) - اهم
• Resistivity - مقاومت ویژه
• Tolerance - تلرانس
• Power Rating - توان نامی
• Voltage Divider - تقسیم ولتاژ
• Pull-up / Pull-down
• Series Resistance - مقاومت سری
• Parallel Resistance - مقاومت موازی
• Ohm's Law - قانون اهم

نحوه خواندن مقدار مقاومت:

1- در مقاومت‌های پایه‌دار

در مقاومتهای THD یا پایه دار، نوارهای رنگی مقدار مقاومت و تلرانس آن را مشخص می‌کنند.

مثال: مقاومت با نوارهای قهوه‌ای، مشکی، قرمز و طلایی برابر است با:

10 × 100 = 1000 = 1KΩ

نوار طلایی نشان‌دهنده تلرانس ±۵٪ است.

2- خواندن مقدار مقاومت‌های SMD

در مقاومت‌های نصب سطحی (SMD)، معمولاً اعداد روی بدنه مقدار مقاومت را مشخص می‌کنند.

• کد سه‌رقمی 472: دو رقم اول (۴۷) و رقم سوم تعداد صفرهاست؛ بنابراین 472 = 47 00 Ω = 4.7 KΩ
• کد چهاررقمی 1002: سه رقم اول (۱۰۰) و رقم آخر تعداد صفرهاست؛ بنابراین 1002 = 100 00 Ω = 10 KΩ
• کد 4R7: حرف R به‌عنوان جداکننده اعشار استفاده شده است؛ بنابراین 4R7 = 4.7 Ω

نکته: بعضی مقاومت‌های SMD بسیار کوچک فاقد کد هستند و مقدار آن‌ها باید از روی شماتیک، فهرست قطعات (BOM) یا با اندازه‌گیری مشخص شود.